Workshop kunst en duurzaamheid Basisschool de Bijenkorf Wageningen

De Provincie gelderland maakt een mooi kunst- en duurzaamheids project mogelijk op basisscholen. Het project heet “Mijn Ideale School”. Basisscholen de Bijenkorf en de Jozefschool in Wageningen hebben samen met mij voorstellen ingediend waar de jury beide positief op reageerde. Dit betekent: een reeks lessen over duurzaamheid en creatieve verwerking daarvan in klankkunst workshops, waarna de leerlingen met mijn gaan brainstormen en ontwerpen aan “iets blijvends” voor op het schoolplein of in de binnenruimte van de school. Bij beide scholen heb ik vooraf een titel gegeven aan de uitkomst, ter inspiratie voor de leerlingen. Op de Bijenkorf gaat een “BeLaTafel” gemaakt worden, bij de Jozefschool een Rivijver. Ik vertel niet wat het is, maar ga samen met de kinderen fantaseren over wat deze niet bestaande woorden zouden kunnen zijn en ik geef gerichte ontwerp opdrachten om zo’n object iets met duurzaamheid en iets met kunst te maken te laten hebben. Maar ik weet niet wat er uit gaat komen; “ben je BeLaTafeld, ik weet ook niet wat een Rivijver is, dat mogen de kinderen zelf gaan verzinnen”. Ik werk van jong naar oud, neem ideeen van de jongere klassen mee naar de hogere klassen, en hoe ouder de kinderen, hoe meer ik ze “lastigval” met de haalbaarheid en wenselijkheid van het idee. Uiteindelijk zorgt de provincie Gelderland voor een budget waarmee de school het plan kan laten uitvoeren door nog te zoeken uitvoerders, naar aanleiding van het idee van de kinderen. En Cultuur Oost verstrekt mij de opdracht om het ontwerpproces te faciliteren via een schoolbreed kunstproject in het thema duurzaamheid.
Tot zover het theoretische/organisatorische kader en nu de praktijk! Het loopt super leuk bij Basisschool de Bijenkorf. in maart/april doe ik daar een reeks workshops. Twee weken geleden heb ik de kinderen na een berg informatie over bedrijven in Gelderland die met duurzame vernieuwende ideeen bezig zijn, de tijd gegeven om hun hoofd leeg te maken door ze zichzelf te laten blinddoeken en een klank-voorstelling met en voor hen te maken. Ze kregen schuurpapier in handen en andere eenvoudige voorwerpen waarmee ze klank maakten. Deze “zeeën en landschappen van klank” gebruikte ik als begeleiding voor klanken en melodieen die ik voor de kinderen maakte, ondersteund door juf Marieke, terwijl we rond liepen achter de kring van kinderen en binnen de kring. Zo konden de kinderen 20 minuten lang verpozen in een magisch 3D klanklandschap. Daarna mochten ze zien hoe de geluiden gemaakt waren en praatten we na over wat het met je doet om zo met een blinddoek te zitten. De tijd beleef je anders, je hoort veel beter, het was eng, leuk, grappig, etc.
Vorige week begon ik met dezelfde klas 3/4 met een tekenopdracht aan een ronde tafel. Elke 5 seconden speelde ik een riedeltje op een fluit en bij dat geluid gaf iedereen zijn tekening door aan degene rechts van hem. Je tekent daarna verder op het blad wat je net kreeg van links. Zo ontstaan tekeningen die van 15 kinderen samen zijn.

links: eerste ronde, rechts: tekeningen uit de tweede ronde

We deden deze oefening 2x. De eerste keer bleef ieders stift in zijn eigen hand en was er geen andere opdracht bij.

links: eerste ronde, rechts: tekeningen uit de tweede ronde

De tweede keer, ging elke tekening met stift en al op reis en gaf ik als opdracht om “echt samen” te tekenen. Dus niet een heel huisje te tekenen naast de smiley die er stond, maar 1 lijn toe te voegen aan wat je ziet, waardoor het misschien iets meer op de koe gaat lijken die jij er in ziet, maar zonder meteen de hele koe af te willen maken. Zo laat je je eigen meer idee los en sta je open voor wat er voor je al op het blad gezet is.

links: eerste ronde, rechts: tekeningen uit tweede ronde

De kleur van de stift die niet meer wisselt, helpt ook bij de eenheid in de tekening. De resultaten van ronde 1 (links) en ronde 2 (rechts) waren erg leuk om samen met de kinderen te bekijken. Er was duidelijk verschil in samenwerking en de tekeningen die meer samen gemaakt waren, waren verrassend en interessant.

Ik spreek hier op mijn eigen website in ingewikkelder Nederlands dan hoe ik het de kinderen heb uitgelegd natuurlijk. In de klas heb ik het vooral uitgelegd door het te laten doen, meemaken en door samen te kijken naar wat er uit komt. Na deze kleine oefening in samenwerken in een creatief proces, gingen de leerlingen aan de slag in groepjes om te verbeelden wat een BeLaTafel zou kunnen zijn. Ze bouwden van Kapla en Pijpenragers en ik liep rond om aantekeningen te maken over hun ideeen en uitleg bij wat ze gebouwd hadden.

Het Project “Mijn Ideale School” heeft een prachtige start gehad in groep 3/4, hun “ideeën wolk” over wat een “BeLaTafel” allemaal zou kunnen zijn, gaan binnenkort mee naar groep 5/6. Met de Jozefsschool start het project “Rivijver” in September 2019, binnen het kader van hun duurzaamheidsproject. Hier zal ik geen lessen over duurzaamheid doen en kan ik meer tijd aan het kunst-programma van hun al lopende duurzaamheidsproject besteden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *